SOP Deron Scout là quy trình vận hành chuẩn cho UAV tuần tra tự động Deron Scout U1 Pro, đặt an toàn con người lên trên nhiệm vụ. Hệ thống gồm UAV, trạm sạc, pin, phần mềm giám sát, nhật ký dữ liệu, cảnh báo và quy trình kiểm soát rủi ro trước, trong và sau nhiệm vụ.
1. Mục tiêu và phạm vi
Mục tiêu của SOP là giúp Deron Scout được vận hành có kỷ luật, có ghi nhận đầy đủ, có người chịu trách nhiệm và có cơ chế dừng nhiệm vụ khi rủi ro vượt ngưỡng.
| Hạng mục | Áp dụng ở SOP v0.1 |
|---|---|
| Bay thử trong khu vực kiểm soát | Có, khi đã có người giám sát và vùng bay được xác minh. |
| Tuần tra khu đất riêng, nông nghiệp, nhà máy, hạ tầng | Có, theo nhiệm vụ đã duyệt và không tự ý mở rộng vùng bay. |
| Về trạm sạc, sạc pin, lưu nhật ký bay | Có, sau khi kiểm tra tiếp điểm sạc, pin, độ ẩm, nhiệt độ và tình trạng trạm sạc. |
| Bay trên người hoặc khu đông dân | Không áp dụng ở v0.1 nếu chưa đủ điều kiện pháp lý và kiểm chứng an toàn. |
| Bay thương mại đại trà | Chưa áp dụng ở SOP v0.1. |
2. Nguyên tắc không được vi phạm
Deron Scout vận hành theo nguyên tắc đặt con người lên hàng đầu. Nhiệm vụ không được ưu tiên hơn con người, không được bỏ qua cảnh báo an toàn để hoàn thành tuyến bay nhanh hơn.
| Luật cứng | Ý nghĩa vận hành |
|---|---|
| Có người trong vùng cảnh báo đỏ | Dừng hướng bay ngay, giữ nguyên vị trí an toàn và không tiếp tục tiến gần. |
| Có người bên dưới drone | Không hạ thấp độ cao, không hạ cánh và không thả hàng. |
| Có vật thể chưa xác định gần khu bay | Xử lý như có người hoặc chướng ngại nguy cấp cho tới khi xác minh an toàn. |
| Không rút lui khi chưa nhìn rõ | Không lùi, leo, hạ hoặc né ngang nếu hướng đó chưa được xác minh sạch. |
| Tắt khẩn cấp là phương án cuối | Không tắt drone từ trên cao nếu còn phương án giữ vị trí, quay về hoặc hạ cánh có kiểm soát an toàn hơn. |
3. Vai trò vận hành
| Vai trò | Quyền hạn | Trách nhiệm |
|---|---|---|
| Người phụ trách nhiệm vụ | Quyết định bay hoặc không bay | Phê duyệt nhiệm vụ, vùng bay, thời tiết, pháp lý và phương án khẩn cấp. |
| Người điều khiển an toàn | Quyền dừng bay ngay | Theo dõi trạng thái bay, can thiệp hoặc hủy nhiệm vụ khi cần. |
| Người quan sát hiện trường | Cảnh giới hiện trường | Báo người, xe, vật cản, thời tiết bất thường và xác nhận vùng sạch. |
| Kỹ thuật trạm sạc | Quản lý trạm sạc | Kiểm tra nguồn điện, thiết bị chống rò điện/chống giật, điểm tiếp xúc sạc, bộ sạc, nước và nhiệt. |
| Người lưu dữ liệu | Quản lý nhật ký | Lưu dữ liệu bay, video, lỗi hệ thống, danh sách kiểm tra và báo cáo sau bay. |
4. Quyết định bay hoặc không bay
Pháp lý
Chỉ cho bay khi khu vực bay được phép hoặc thuộc khu thử nghiệm kiểm soát, không gần khu quân sự, sân bay, khu cấm, khu nhạy cảm hoặc đám đông, và đã có hồ sơ nhiệm vụ.
Hiện trường
Khu cất/hạ cánh phải sạch người, sạch xe, sạch vật cản, có ranh giới an toàn rõ, có điểm hạ cánh dự phòng và có lối tiếp cận xử lý sự cố.
Thời tiết
Không bay nếu mưa vừa hoặc nặng, gió giật bất thường, tầm nhìn kém, có sấm sét, mặt trạm sạc ướt hoặc camera/cảm biến khoảng cách bị che.
Hệ thống
Không bay nếu pin phồng, nóng hoặc mất cân bằng bên trong, cánh quạt nứt, động cơ hoặc bộ điều khiển động cơ nóng bất thường, định vị chưa ổn định, dữ liệu bay lỗi, trạm sạc báo lỗi hoặc lệnh dừng khẩn cấp toàn hệ thống chưa được kiểm tra đạt trong phiên bảo trì phù hợp.
5. Kiểm tra trước khi bay
| Thời điểm | Việc cần làm | Đạt khi |
|---|---|---|
| Trước giờ bay 24 đến 2 giờ | Xác định mục tiêu nhiệm vụ, vùng bay, ranh giới bay, điểm cất/hạ cánh, điểm hạ cánh dự phòng, pháp lý và thời tiết. | Nhiệm vụ rõ, vùng bay rõ, không vướng điều kiện cấm bay. |
| Trước giờ bay 30 phút | Kiểm tra thân máy, cánh quạt, động cơ, bộ điều khiển động cơ, pin, camera, dữ liệu bay, định vị và hàng mang theo hoặc mô phỏng hàng. | Không nứt, không nóng, không báo lỗi, dữ liệu bay ổn định. |
| Trước giờ bay 15 phút | Kiểm tra mặt trạm sạc, nguồn điện, tiếp địa, thiết bị chống rò điện/chống giật, điểm tiếp xúc sạc, bộ sạc, quạt làm mát, cảm biến nước và khóa giữ. | Trạm sạc khô, điểm tiếp xúc sạch, bảo vệ điện đạt, không báo lỗi. |
| Trước giờ bay 5 phút | Trao đổi nhanh với đội vận hành, phân quyền dừng/hủy/giữ vị trí bay, xác nhận khu vực sạch người. | Người quan sát xác nhận khu vực an toàn, người điều khiển an toàn sẵn sàng can thiệp. |
6. Kích hoạt, cất cánh và bay tuần tra
Điều kiện kích hoạt bay
Chỉ kích hoạt bay khi pháp lý, hiện trường, thời tiết và hệ thống đều đạt; khu vực sạch người; định vị ổn định; pin khỏe; dữ liệu bay kết nối tốt; người điều khiển an toàn sẵn sàng can thiệp; lệnh dừng khẩn cấp dùng được và drone không còn ở trạng thái sạc.
Trình tự cất cánh
Cho động cơ quay thử ở mức thấp, quan sát rung và âm thanh; nâng 0.5 đến 1m; giữ vị trí thấp 10 đến 20 giây; kiểm tra độ lệch hướng và độ cao; thử leo nhẹ; chỉ bắt đầu nhiệm vụ khi người điều khiển an toàn xác nhận ổn định.
| Trạng thái | Hành động chuẩn |
|---|---|
| Bay bình thường | Bay theo tuyến đã lập, ghi nhật ký và gửi dữ liệu bay về hệ thống. |
| Phát hiện người, mức cảnh báo vàng | Giảm tốc, không tiến gần thêm. |
| Phát hiện người, mức cảnh báo đỏ | Dừng lại, giữ vị trí an toàn và hủy hướng nhiệm vụ. |
| Có người bên dưới | Không hạ thấp độ cao, chờ khu vực sạch hoặc chọn điểm hạ cánh dự phòng. |
| Định vị yếu | Giữ vị trí, quay về hoặc chuyển sang chế độ an toàn theo mức lỗi. |
| Mất dữ liệu bay | Giữ vị trí an toàn hoặc quay về theo cấu hình; không tiếp tục nhiệm vụ. |
| Pin yếu hoặc nguy cấp | Quay về hoặc hạ cánh có kiểm soát ở vùng sạch đã xác minh. |
7. Quay về trạm sạc, hạ cánh và sạc pin
Trước khi hạ độ cao, vùng đáp phải sạch người, không có xe, động vật hoặc vật lạ dưới drone; camera/cảm biến khoảng cách hoạt động; mặt trạm sạc khô; trạm sạc không báo lỗi và người quan sát hiện trường xác nhận an toàn.
| Bước | Hành động |
|---|---|
| 1 | Tiếp cận chậm, giữ độ cao an toàn, không hạ liên tục khi chưa nhìn rõ vùng đáp. |
| 2 | Kích hoạt đèn, âm báo hoặc cảnh báo hỗ trợ nếu có. |
| 3 | Xác minh vùng đáp, hạ độ cao từng tầng, hạ cánh và tắt trạng thái sẵn sàng bay. |
| 4 | Xác nhận drone đã vào trạm ổn định, kiểm tra điểm tiếp xúc sạc, nhiệt ở điểm sạc và quyền cho phép sạc từ mạch quản lý pin. |
| 5 | Sạc pin, ghi dòng điện, điện áp, nhiệt điểm sạc, mã lỗi nếu có, thời gian sạc và tải dữ liệu bay lên hệ thống. |
8. Tình huống khẩn cấp
| Tình huống | Hành động ngay | Tiếp theo |
|---|---|---|
| Người vào vùng cất/hạ cánh | Giữ vị trí hoặc hủy thao tác | Không cất/hạ cánh tới khi khu vực an toàn. |
| Người dưới drone | Không hạ thấp độ cao | Giữ vị trí, đổi tuyến hoặc chọn điểm hạ cánh dự phòng. |
| Mất dữ liệu bay | Giữ vị trí an toàn hoặc quay về | Không tiếp tục nhiệm vụ. |
| Định vị yếu | Giữ vị trí hoặc chuyển sang chế độ an toàn | Quay về nếu không phục hồi. |
| Camera/cảm biến hạ cánh lỗi | Hủy hạ cánh | Chọn điểm hạ cánh khác hoặc giữ vị trí chờ. |
| Pin nguy cấp | Hạ cánh có kiểm soát | Chọn vùng sạch gần nhất. |
| Cháy pin hoặc va chạm | Cắt điện nếu an toàn, cô lập hiện trường | Không chạm pin nóng; dùng bình chữa cháy phù hợp. |
| Trạm sạc báo nước, nhiệt hoặc lỗi điểm tiếp xúc | Không sạc | Khóa trạm sạc để kiểm tra thủ công. |
| Thiết bị chống rò điện/chống giật không đạt | Ngừng dùng trạm sạc | Sửa điện trước khi vận hành lại. |
9. Ghi nhận sau bay
Sau mỗi nhiệm vụ, UAV không được bay lại nếu lỗi hệ thống chưa được xử lý. Nhật ký phải được lưu trước khi đặt lại trạng thái nhiệm vụ.
| Hạng mục | Việc phải làm |
|---|---|
| UAV | Kiểm tra cánh quạt, động cơ, thân máy, dây, pin, rung, nóng, lệch hướng hoặc lỗi cảm biến. |
| Pin | Ghi mức pin, nhiệt độ, độ cân bằng bên trong pin, số chu kỳ sạc và mọi dấu hiệu bất thường. |
| Trạm sạc | Ghi trạng thái sạc, nhiệt ở điểm tiếp xúc, nước hoặc lỗi hệ thống và trạng thái khóa trạm nếu có. |
| Nhật ký | Lưu dữ liệu bay, video, lỗi hệ thống, thao tác người vận hành, mức cảnh báo và lệnh quay về nếu có. |
| Rà soát | Người phụ trách nhiệm vụ xác nhận lần bay sau được phép hay không sau khi rà soát dữ liệu. |
10. Danh sách kiểm tra ngắn ngoài hiện trường
Danh sách được phép bay
- Đã được phép bay và đúng vùng bay cho phép
- Thời tiết thuận lợi, trời đủ quang để bay an toàn
- Khu vực bay thông thoáng, không có người, xe hay vật cản
- Drone nguyên vẹn, pin đầy và khỏe
- Drone kết nối ổn định và định vị chính xác
- Trạm sạc hoạt động tốt và an toàn về điện
- Người quan sát hiện trường xác nhận an toàn
- Phi công an toàn sẵn sàng tiếp quản bất cứ lúc nào
Danh sách không được bay
- Có người trong vùng cất/hạ cánh
- Mưa, gió mạnh hoặc tầm nhìn kém
- Pin nóng, phồng hoặc có dấu hiệu bất thường
- Drone có dấu hiệu hư hỏng hoặc nóng bất thường
- Drone mất kết nối hoặc định vị không ổn định
- Cảm biến hỗ trợ hạ cánh không hoạt động đúng
- Trạm sạc bị ẩm ướt hoặc không an toàn về điện
- Không có người giám sát an toàn hoặc phương án khẩn cấp